Kryminał „Czarownica” to już dziesiąty tom sagi autorstwa Camilli Läckberg. Bez poczucia straty możemy rozpocząć zaznajamianie się z nią od tej powieści.
Końcem upalnego lata poznajemy mieszkańców niewielkiego szwedzkiego miasteczka Fjällbacka. Jak to w literaturze skandynawskiej bywa, akcja kryminalna obfituje w bogate tło obyczajowe. Takie spojrzenie na działania i motywacje wszystkich postaci, tak pozytywnych, jak i negatywnych, pozwala na bardziej emocjonujący odbiór przekazu. Zgłębiając wielowątkową fabułę z przemieszanymi w czasie wydarzeniami tracimy z oczu głównych bohaterów. A jednak powoli, systematycznie jesteśmy wprowadzani w gąszcz historii żyjących tu społeczności; od tutejszych mieszkańców postrzeganych jako zżytej grupy, ale ze splątanymi ścieżkami życia, wczasowiczów przebywających na letnim wypoczynku, imigrantów z Syrii umieszczonych w ośrodku z ich traumami i bliznami, po celebrytów wyrosłych z tej ziemi, aż po odmęty czarnej karty w historii szwedzkiego kościoła – polowań na czarownice. Indywidualizm i kolektywizm – skandynawski styl życia – tu w odsłonie dnia powszedniego nie jawi się wcale sielsko. Jak w soczewce widać całe spektrum z jednej strony pozytywnych relacji, budujących, ciepłych zachowań i przeciwnie – dostrzegamy zapowiedź dramatu zarysowaną bezmyślnością i co przejmuje nas zgrozą – złem w czystej, nieupiększonej postaci. Jednostki ze skłonnościami psychopatycznymi, patologia życia z przemocowcem, codzienny opór ofiar i ich upór biernego trwania w zdominowanej relacji z toksycznym narcyzem to obrazek nie obcy i w naszym polskim społeczeństwie. Mamy szansę uświadomienia sobie, jak poniżanie, czynienie najbliższych bezwolnymi i bezwzględne obchodzenie się z cudzym życiem może zemścić się w przyszłości.
„Czarownica” to też konfrontacja kraju tolerancji, otwartego i ogólnie przychylnego nacjom objętym konfliktami wojennymi z tak dobrze nam znanym rasizmem, uprzedzeniami i nienawiścią. Szwedzi uprzejmi choć zdystansowani, małomówni mimo otwartości, nie pozwalają cudzoziemcom przekroczyć ustalonych przez nich granic, marginalizując ich w swoim otoczeniu. W takiej oto scenerii dokonuje się zbrodnia najcięższego kalibru, bo dokonana na niewinnym, czteroletnim dziecku. Żmudnie prowadzone śledztwo przez funkcjonariuszy, z niebagatelną pomocą pisarki zaangażowanej w pracę nad nową książką o niewyjaśnionych aspektach zaginięcia przed laty małej dziewczynki, odsłania mroczne fakty z przeszłości. Podobna tragedia miała miejsce trzydzieści lat wcześniej. Kalka okoliczności narzuca tok pracy kryminalnych. Nikt nie może pogodzić się z myślą, że mordu dokonał ktoś bliski, sąsiad zza płotu, najlepiej obarczyć winą uchodźców. Lawina oskarżeń doprowadza do jeszcze większej tragedii. Przewijająca się historia żony rybaka z końca siedemnastego wieku jest przemyślanym zabiegiem. Posądzona o czary i skazana na śmierć w ostatnim słowie przeklina krzywoprzysiężców i ich potomstwo po wsze czasy.
Czy tamta klątwa ma być usprawiedliwieniem zła, które zdarzyło się teraz w nadmorskim kurorcie? Czy traumy nieprzepracowane, dochodząc do głosu i wprowadzając w wyniszczający organizm tryb awaryjny, mogą być źródłem bezmyślnej, destrukcyjnej siły? Ten paraobyczajowy kryminał to zaprzeczenie sentencji „na początku było słowo” – tu pierwsza jest myśl. Zbrodnia nie jest zapowiedziana, jest skrywana w najmroczniejszych przepaściach mózgu, bo to tu wykluwają się i kłębią największe potwory. Zemsta, czy ta zrodzona w umyśle dziecka, czy dorosłego sieje spustoszenie. Podobnie jak wszechobecne tajemnice i maski pozorów zakładane dla ich ochrony. Jak destrukcyjny wpływ mają prawdy nieujawnione, skrywane przed sobą, przed otoczeniem i ile przez to osób znosi w cierpieniu swój los – finalnie znajdziemy bardzo bolesną odpowiedź.
Autor: Camilla Läckberg
Tytuł: Czarownica
Wydawnictwo: Czarna Owca
Rok wydania: 2021
(UH)
Jeden komentarz