„Słowiański amulet” autorstwa Renaty Kosin to drugi tom serii „Siostry Jutrzenki”. Akcja powieści toczy się dwutorowo – na początku i pod koniec dwudziestego wieku. Pierwszy plan czasowy obejmuje burzliwe lata po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, z wojną polsko-bolszewicką, zabójstwem prezydenta Gabriela Narutowicza oraz przewrotem majowym w tle. Kontrastują z nim pełne gwałtownych zmian lata dziewięćdziesiąte, gdy komunistyczna gospodarka przestawiała się na tory wolnorynkowe, a w tle likwidacja PGR-ów, bezrobocie i poszukiwanie pracy.
W pierwszym wątku panuje klimat rodem z „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej – czuć tu ducha pracy u podstaw, a także głębokie przywiązanie do tradycji i postawy patriotyczne. Wojenna zawierucha jak w soczewce skupia jednak narodowe wady: ciemnotę, kołtuństwo czy chęć zemsty za dawne krzywdy, nawet jeśli ceną za to ma być życie rodaka. W takich okolicznościach latem 1919 roku płonie dwór w Boguduchach, a jego właściciel, Jan Śmiałowski, ginie, poświęcając się dla ratowania bliskich i służby. Z kolei w pobliskim Przytulisku gospodarzy jego starszy brat, Witold. Jako głowa rodu uosabia on bezgraniczne oddanie rodzinie i tradycyjnym wartościom. Mężczyzna nie jest jednak w stanie zapobiec rodzinnym tragediom – śmierci najbliższych, wyjazdom i rozłąkom – mimo starań ukochanej żony, Arachny, która jako widząca posiada dar przeczuwania przyszłości.
Drugi wątek ukazuje z kolei okres fundamentalnej transformacji ustrojowej, gospodarczej i społecznej po upadku komunizmu. Czas ten charakteryzuje się ogromnym dynamizmem, otwarciem na Zachód, walką o zwrot zagrabionego mienia oraz wszechobecnym optymizmem, ale też wysokimi kosztami społecznymi. Zderzenie tych dwóch odległych epok tworzy niezwykle fascynujący kontrast, który Renata Kosin spina klamrą rodzinnych tajemnic. Praprawnuczka Arachny, Michalina, po odkryciu starego pamiętnika pragnie zgłębić szlachecką przeszłość rodziny Śmiałowskich. Wyposażona w rodzinny amulet, liczy na szczęśliwe powiązanie przerwanych nici historii i rozplątanie zawiłych losów przodków. Autorka z ogromnym wyczuciem kreśli portrety psychologiczne bohaterów, zmuszając ich do walki z demonami przeszłości i do trudnych wyborów moralnych. Język powieści jest niezwykle plastyczny – opisy dawnej polskiej wsi oraz realiów transformacji ustrojowej doskonale oddają ducha obu epok, sprawiając, że czytelnik bez reszty zatapia się w lekturze.
„Słowiański amulet” to nie tylko porywająca saga rodzinna z historią Polski w tle, ale też głęboka opowieść o tym, jak decyzje przodków kładą się cieniem na życiu kolejnych pokoleń. Książka zachwyci zarówno miłośników powieści obyczajowych, jak i fanów literatury z mocnym akcentem historycznym oraz słowiańskim folklorem w tle.
Autor: Renata Kosin
Tytuł: Słowiański amulet
Wydawnictwo: Filia
Rok wydania: 2020
(UH)
